Dostępność strony
internetowej

Dostępność strony internetowej: o co chodzi w praktyce

    Strona dostępna to taka, z której skorzysta osoba niewidoma z czytnikiem ekranu, ktoś, kto obsługuje komputer tylko klawiaturą, senior z gorszym wzrokiem i kierowca, który czyta w słońcu na parkingu. Wbrew pozorom to nie jest wąska grupa. Każdy z nas bywa czasem „użytkownikiem z ograniczeniem”: ze złamaną ręką, w hałasie bez słuchawek, z telefonem o słabym ekranie.

    Dobra wiadomość jest taka, że większość zasad dostępności to po prostu porządne projektowanie. Czytelny kontrast, opisane zdjęcia, logiczne nagłówki i formularz z etykietami pomagają wszystkim, w tym Google, który czyta stronę podobnie jak czytnik ekranu.

    ## WCAG: standard, do którego wszyscy się odwołują

    WCAG to wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych, opracowane przez międzynarodowe konsorcjum W3C. Dzielą wymagania na trzy poziomy: A, AA i AAA. W praktyce przepisy i normy zwykle odwołują się do poziomu AA i to jego dotyczy mój audyt dostępności.

    Wytyczne opierają się na czterech zasadach: treść ma być postrzegalna, funkcjonalna, zrozumiała i solidna. Brzmi abstrakcyjnie, ale za każdą zasadą stoją konkretne kryteria, na przykład minimalny kontrast tekstu, możliwość obsługi strony klawiaturą czy opis błędu w formularzu słowami, a nie tylko kolorem. Pełniej piszę o tym w artykule [czy moja strona musi spełniać WCAG](/blog/czy-moja-strona-musi-spelniac-wcag/).

    ## European Accessibility Act i polska ustawa

    European Accessibility Act to unijna dyrektywa, która rozszerza wymagania dostępności na część firm prywatnych. W Polsce obowiązuje od 28 czerwca 2025 roku, wprowadzona ustawą o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Dotyczy między innymi handlu elektronicznego, usług bankowych, e-booków, transportu pasażerskiego i usług telekomunikacyjnych.

    Ważne zwolnienie dotyczy mikroprzedsiębiorstw świadczących usługi: firm zatrudniających mniej niż 10 osób, z rocznym obrotem lub sumą bilansową do 2 mln euro. Większość moich klientów, czyli małe firmy usługowe, mieści się w tym zwolnieniu. Szczegóły i wyjątki opisuję w artykule [EAA: kogo dotyczy](/blog/eaa-kogo-dotyczy/). Nie jestem prawnikiem, więc przy wątpliwościach co do Twojej firmy warto potwierdzić to z prawnikiem.

    ## EAA strona internetowa: kiedy dostępność opłaca się bez obowiązku

    Nawet jeśli przepisy Cię nie obejmują, dostępność ma uzasadnienie biznesowe. Gabinet, który obsługuje seniorów, salon z klientkami 60+, firma remontowa, do której dzwonią starsze osoby z mieszkań w blokach: wszędzie tam czytelna strona z dużym przyciskiem telefonu po prostu przynosi więcej zapytań.

    Przykładem jest strona [trenera Tomasza Ciuły](/realizacje/tomasz-ciula/), który pracuje z seniorami i osobami z problemami zdrowotnymi. Duże czcionki, prosty układ i telefon widoczny od pierwszego ekranu to nie dodatki, tylko warunek, żeby jego klienci w ogóle mogli się odezwać.

    Dostępność pomaga też w reklamie i w Google. Opisane zdjęcia, porządne nagłówki i szybki, prosty układ to te same rzeczy, które ułatwiają wyszukiwarce zrozumienie strony. Nie inwestujesz więc osobno w zgodność z przepisami i osobno w marketing: robisz jedną dobrą stronę.

Deklaracja dostępności: kto jej potrzebuje

    Deklaracja dostępności to dokument, w którym strona opisuje, w jakim stopniu spełnia wymagania i jak zgłosić problem. Obowiązkowo publikują ją podmioty publiczne. Firmy objęte EAA muszą z kolei udostępnić informacje o tym, jak ich usługa spełnia wymagania dostępności, i wiele z nich robi to w podobnej formie.

    Mogę pomóc Ci opisać stan strony po audycie i poprawkach, tak żeby tekst był zrozumiały, a nie skopiowany z gotowca. Jak taki dokument wygląda w praktyce, zobaczysz na przykładzie [deklaracji dostępności tej strony](/deklaracja-dostepnosci/).

    ## Audyt dostępności i co dzieje się potem

    Audyt kończy się raportem: listą barier ułożoną od najpoważniejszych, z opisem, gdzie występują i jak je usunąć. Na stronach, które zbudowałem, poprawki wprowadzam sam. Cudzych stron nie przerabiam, więc przy stronie od innego wykonawcy raport trafia do niego, a ja odpowiadam na jego pytania.

    Bywa, że barier jest tyle, że taniej jest zbudować nową stronę niż łatać starą. Wtedy proponuję [redesign strony internetowej](/strony-internetowe/redesign/) na tej samej domenie, z dostępnością zaplanowaną od makiety, a nie dopisaną na końcu. Kontrast, opisy, nagłówki i formularze są wtedy częścią projektu, a nie listą poprawek.